Uprava za zaštitu kulturnih dobara Crne Gore proglasilaje predanje o Pavi i Ahmetu nematerijalnim kulturnim dobrom od lokalnog značaja. U rješenju, koje potpisuje direktorica Uprave Anastazija Miranović, konstatovano je da to predanje posjeduje autentičnost, jedinstvenost i rijetkost, kao i istorijski, socijalno ekonomski, vaspitno obrazovni i umjetnički značaj, kao i značaj starosti i rijetkosti dobra.

Predanje opisuje događaj koji se vezuje za djevojku Pavu, kćerku (jedinicu) vraneškog kneza Nikole Milikića, koja se udala za Ahmet-pašu Hasanbegovića. Mladi Hasanbegović se, nakon višegodišnjeg izbivanja iz svog rodnog kraja vratio u Vraneš i zaljubio u ljepoticu Pavu, koja je pristala da se uda za njega, pod uslovom da ne mijenja vjeru. Tražila je da sva muška djeca koju budu imali u braku, budu islamske vjere, a ženska hrišćanske. Zaljubljeni paša je na to pristao, a djevojka mu je u miraz donijela imanje (polje) i u jednom bremenu rodila tri sina Muša, Hasana i Dauta. Sinovi su, kazuje predanje, majku svake nedjelje vodili do crkve i ispred vrata su je sačekivali dok obavi crkveni obred. Pava je umrla na drugom porođaju, rađajući žensko dijete. Ubrzo po rođenju, umrlo je i to žensko dijete. Paša je, u znak velike ljubavi i poštovanja prema Pavi, posjede koje je dobio od Pave u miraz, prozvao Pavino Polje. Kada je umirao ostavio je amanet da bude sahranjen pored Pave. Dvije nadgrobne kamene ploče (na jednoj u reljefu urezan krst, a na drugoj polumjesec), koje se danas nalaze nedaleko od centra Pavinog Polja spomenik su njihovoj ljubavi.

Novinar i publicista Veselin Konjević objavio je 2010. godine knjigu „Vraneška legenda“ posvećenu predanju o Pavi i Ahmetu. Tri godine kasnije on je uputio inicijativu Upravi za kulturnu baštinu da se ono proglasi nematerijalnom kulturnom baštinom Crne Gore. Obratio se i Opštini Bijelo Polje sa inicijativom da jedna ulica u gradu (Bijelom Polju) dobije naziv „Ulica Pave i Ahmeta“.

- Predanje o Pavi i Ahmet-paši najbolji je dokaz koliko duboko u prošlost sežu korijeni multietničnosti, međuvjerske i međunacionalne tolerancije u Crnoj Gori. Na ovom postoru odavno je shvaćeno da međusobne kulturne razlike, nastale uticajem različitih civilizacija kroz vjekove nijesu hendikep, već predstavljaju naše kulturno i civilizacijsko bogatstvo kaže, Konjević.

Priča o ljubavi Pave i Ahmet paše, ujedno je i priča o nastanku imena Pavino Polje, najpoznatije je predanje ili legenda s područja današnje Vraneške doline.

- Nastalo je najvjerovatnije u drugoj polovini 17, a zapisano na početku 20. vijeka. Predanje o Pavi i Ahmet paši nema ambijentalno-arhitektonski značaj, ali se izvjesni atributi njegovog značaja mogu prepoznati u njihovim nadgrobnim pločama i posredno u naselju koje je imenovano Ahmetovom Pavom, piše u rješenju Uprave za zaštitu kulturnih dobara, kao i to da predanje o Pavi i Ahmetu sadrži više osobenosti nematerijalnog dobra i njegova je karakteristika da se brojne osobenosti međusobno prožimaju i predstavljaju neodvojive djelove cjeline i ukupnih vrijednosti, uključujući i druge aspekte posebno one vezane za nosioce i čuvare tradicije. “Priča o ljubavi, razumijevanju i povjerenju u različitost, pogotovo vjersku, ima neprolaznu tradicionalnu vrijednost”, piše, između ostalog, u rješenju Uprave za zaštitu kulturnih dobara.

Konstatovano je da predanje o Pavi i Ahmetu posjeduje vrijednosti od lokalnog značaja, jer istorijske i/ili legendarne ličnosti Pave i Ahmeta i kasnije okolnosti vezane za njihov život i smrt imaju značaj za istoriju i kulturu lokalne i šire zajednice, kao i naroda i manjinskih nacionalnih zajednica koji žive u Crnoj Gori. Evidentirano je da predanje svjedoči o istorijskom događaju važnom za tadašnju oblast sadašnjeg Pavinog Polja i predstavlja primjerak usmenog stvaralaštva svoga vremena, te da ima značajnu tradicionalnu, nematerijalnu ali i umjetničku i estetsku vrijednost.

U cilju unapređenja stanja ovog kulturnog dobra Uprava je utvrdila niz mjera zaštite. Kao nosioci čuvari kulturnih vrijednosti kuturnog dobra „Predanje o Pavi i Ahmetu“ u rješenju se navode podnosilac inicijative za uspostavljanje zaštite dobra Predanje o Pavi i Ahmet-paši iz Pavinog Polja Veselin Konjević, opština Bijelo Polje i stvaraoci različitih profila koji u svojim djelima promovišu vrijednosti predanja o Pavi i Ahmetu i članovi zajednice porijeklom iz Pavinoga Polja.

Prije nekoliko godina, Pošta Crne Gore uradila je markicu sa motivima Pave i Ahmeta

 

Dino Lotinac, PRIČE

Rođen je 1986. godine u Sjenici. Studije književnosti završio je na Državnom univerzitetu…
dec 05, 2023

Bogić Rakočević, STIJENE

Bogić Rakočević je pjesnik, prozni pisac, književni kritičar, antologičar i TV autor.…
nov 22, 2023

Petar Matović, Somot i dim

Petar Matović rođen je 1978. u Užicu, završio je studije srpske književnosti u Beogradu.…
nov 12, 2023

MAJA SOLAR, A HTELA SAM

Maja Solar je ovogodišnja dobitnica nagrade „Risto Ratković“, za knjigu poezije „A htela…
avg 30, 2023

JIN ŚAOJUAN, ANDSKI KONDOR

(Yīn Xiǎoyuán, “殷晓媛” na Mandarinskom) je avangardna pjesnikinja i autorica koja stvara u…
mar 01, 2023

Anđela Bulajić, SLAGALICA

Anđela Bulajić rođena je 1995. na Cetinju. Godinu dana studirala je svjetsku književnost…
nov 26, 2022

DANILO LOMPAR, Tri pjesme

Danilo Lompar, rođen 2. januara 1978. godine na Cetinju. Objavio je 22 knjige poezije.…
jul 29, 2022

Uroš Zupan, LAGANA PLOVIDBA

Uroš Zupan rođen je 25. 8. 1963. u Trbovljama, gdje je pohađao osnovnu i srednju školu. U…
feb 04, 2022
Go to top